‘Dans is zuurstof’

Verschenen in Vogue, juni 2014

Het Holland Festival opent dit jaar met een oude bekende met nieuw werk: Vortex Temporum. Nooit eerder liet de Vlaamse choreograaf Anne Teresa de Keersmaeker haar dansers zo samensmelten met de muziek.

Anne Teresa de Keersmaeker (54) wordt wereldwijd geroemd om haar minimalistische, en tegelijkertijd zo complexe choreografieën. Die bewondering voor haar werk is ook buiten het theater zichtbaar: in 2011 kwam Beyoncé in opspraak omdat haar videoclip Countdown wel heel sterke gelijkenissen vertoonde met De Keersmaekers voorstelling Rosas danst Rosas, waarop Beyoncé haar clip aanpaste.

Wat wilt je bij het publiek teweegbrengen?

‘Live uitgevoerde kunsten gaan over een collectieve ervaring, iets wat steeds zeldzamer wordt in onze op individuele consumptie gerichte maatschappij. Wat ik zo mooi vind aan dans is dat het de meest abstracte ideeën kan belichamen, letterlijk. It’s not only a way moving, but also a way of thinking; het creëert ruimte voor feestelijkheid én maatschappelijke reflectie. Kunst is geen luxeproduct, het is zuurstof.’

Dries van Noten ontwierp kostuums voor een van je voorstellingen. Speelt mode een belangrijke rol?

‘Kleding ligt in het verlengde van beweging. Dries van Noten ondersteunde de choreografie niet alleen, hij daagde die ook uit, met opvallendere ontwerpen dan ik ooit zelf had kunnen bedenken. Hij nam daarin een dienende rol aan, heel bescheiden. Voor Vortex Temporum werkte ik met Anne-Catherine Kunz, zij maakt prachtige kostuums, maar is geen modeontwerper.’

Je choreografeerde Vortex Temporum op het gelijknamige muziekstuk van componist Gérard Grisey, die brak met alle regelmatige ritmes en klankharmonieën die we gewend zijn: ingewikkeld voor een choreograaf?

‘Zijn muziek is briljant! Heel elementair. Het was een uitdaging om mijn dansers terug te brengen naar de basis van hun beweging, en daarbinnen te laten spelen met universele concepten als ruimte en tijd.’ Zeven dansers en zeven musici gaan in duo’s de dialoog met elkaar aan en laten de tijd versnellen, vertragen. Ik heb in Grisey een superieure partner gevonden. Mijn dansers bewegen niet op zijn muziek; ze zijn er onderdeel van.’