Schijnbaar tegenstrijdig

Verschenen op nu.nl, 3 juli 2012

Eerst zegt hij zus, dan zo. Geen wonder dat Rutte kritiek kreeg op zijn handelen tijdens de EU-top. Of oordeelden partijleiders toch iets te snel?

De eurofiele partijen zijn blij: het resultaat van de EU-top is een stap vooruit, een stap richting een bankenunie zelfs, onder Europees toezicht ook nog. Allemaal mede dankzij onze premier, die na twee lange dagen zijn handtekening onder deze stap zette. Maar hij kreeg niet eens een schouderklopje.

Grappig

Wat was er nu gebeurd? Rutte had twee dagen eerder nog gezegd dat het noodfonds niet voor de banken bedoeld was. En twee dagen later vindt hij ineens van wel. Dat is ‘een premier die niet achter zijn keuze staat’, volgens Van Haersma Buma. ‘Hij is teruggekrabbeld en geeft overal zijn eigen draai aan’, zei Samsom.

Als je inconsequent bent, vinden anderen het altijd grappig om je daarop te pakken. Ook als ze het met jouw standpunt eens zijn. En zelfs als het niet relevant is voor het punt dat ter discussie staat. Zoals hier.

Klompen

Want dat iemand eerst iets anders vond, maakt wat hij nu vindt niet per definitie onaanvaardbaar. Zo blijkt, want Buma en Samsom vallen Rutte niet aan op de uitkomst van de EU-top, maar enkel en alleen op het veranderen van zijn standpunt. Dat maakt hem ongeloofwaardig en onbetrouwbaar. En zo’n premier kan Nederland niet gebruiken.

Rutte had die aanval natuurlijk al op zijn klompen aangevoeld en had direct een antwoord klaar: hij mocht dan iets ingeleverd hebben, maar kreeg daar ook Europees bankentoezicht voor terug. Het is een beetje hoe het werkt, onderhandelen.

Op de man

En dat maakt de kritiek van Buma en Samsom dan weer wel onaanvaardbaar. Want Rutte mag zijn standpunt dan veranderd hebben, de argumentatie veranderde net zo hard mee. Had Rutte voet bij stuk gehouden, dan was hij juist koppig geweest.

Maar goed, als er geen inhoudelijke punten zijn om iemand op aan te vallen, dan is een drogreden natuurlijk altijd het proberen waard. De tu quoque of ‘jij-bak’ in dit geval, een indirecte variant van de populaire ad hominem. In gewonemensentaal: de ‘ja, maar nu zeg je iets anders dan eerst’-drogreden. Een mens kan nu eenmaal van mening veranderen.

Rutte was zelf al niet onder de indruk van de kritiek. En gelijk heeft ie, want het was gewoon een sterk staaltje ontspoorde verkiezingsretoriek.