Drogreden van de maand (4)

Verschenen op torpedomagazine.nl, 25 december 2011

Iedereen begaat wel eens een drogreden. Maar dat maakt het niet minder leuk om mensen erop te betrappen. Daarom signaleert Claudia Ruigendijk elke laatste zondag van de maand een opvallende drogreden in de media. Deze maand: minister Kamps fantasie slaat op hol in zijn wetsvoorstel om werklozen verplicht te laten verhuizen voor een baan.

2012 wordt een zwaar jaar. Dat heeft het kabinet ons beloofd. En het zou zomaar eens kunnen zijn het dat deze belofte ook nakomt. Het CPB heeft namelijk uitgerekend dat er komend jaar nog 90.000 werklozen bijkomen. Een echte hersenkraker voor Minister Kamp, want hoe gaat hij al deze mensen aan het werk krijgen? Gelukkig heeft hij een idee: woon je werkloos in Maastricht, dan verhuis je maar naar Groningen voor een baan. Doe je dat niet, dan krijg je ook geen uitkering meer.

Inzicht

Op 15 december mocht de minister dit ambitieuze idee onder het kritisch oog van Pauw, Witteman en hun tafelgasten komen verdedigen. Ja, maar, hoe ziet u dat dan voor zich, meneer Kamp, vroeg de licht achterovergeleunde Jeroen Pauw met een bedenkelijke blik. Mensen hebben misschien wel een partner die in Maastricht werkt. Wat moet daar dan mee gebeuren? En wat als iemands contract na een jaar niet wordt verlengd? Dan is hij helemaal voor niets verhuisd. En oh ja, wie gaat die verhuizing eigenlijk betalen? Er kleven inderdaad allerlei praktische bezwaren aan dit voorstel. Al laat de minister zich daar niet door van de wijs brengen: ‘U doet precies wat iedereen doet, u komt met allemaal voorbeelden van mogelijke problemen.’

Heel goed gezien, meneer Kamp. Dat is een beetje hoe het gaat, als mensen een vooruitstrevend voorstel doen. Dan gaan andere mensen al wikkend en wegend kijken of het wel kan. Maar goed, de minister denkt blijkbaar dat het kan. Misschien heeft hij gelijk. Alleen is dat op dit punt helemaal niet relevant. Het geeft immers pas zin om te kijken of een voorstel uitvoerbaar is, als er voldoende reden is om te geloven dat het werkt. En om daar achter te komen moet je helder inzicht hebben in het probleem én de oorzaak daarvan. Want als je problemen op wilt lossen, moet je ze bij de kern aanpakken. Dat weet iedereen.

Lui

Het probleem lijkt eenvoudig: er zijn teveel werklozen in ons land. Hoe dat komt ook: er zijn meer Nederlanders dan banen, omdat we teveel Oost-Europeanen binnenlaten om ons ongeschoolde werk te doen. Dat kunnen we prima zelf, vindt de minister. Waarom doen we dat dan niet? Omdat Nederlandse werklozen niet bereid zijn om te verhuizen voor een baan, en die Oost-Europeanen wel, zegt de minister. Hoe weet hij dat zo zeker? Omdat hij zwart op wit heeft dat er in de afgelopen jaren honderdduizenden Oost-Europeanen naar Nederland zijn verhuisd om hier te komen werken. En als je dat laat gebeuren, dan moet het bijna wel zo zijn dat die Nederlandse werklozen zelf te lui zijn om te verkassen voor een baan. Ziedaar dus de werkelijke oorzaak voor het probleem volgens minister Kamp.

Zelfverzonnen

Ziedaar ook meteen zijn redeneerfout. Want is dat wel zo, dat Nederlandse werklozen helemaal niet bereid zijn om te verhuizen voor een baan? Zou zomaar kunnen. Maar dat ze niet verhuizen, wil natuurlijk niet zeggen dat ze er niet toe bereid zijn. Wil je dat beweren, zul je dat toch echt eerst aan hen moeten vragen. Daar heeft de minister het natuurlijk veel te druk voor, dus neemt hij het gebrek aan verhuisbereidheid voor het gemak maar even aan. Anders zou zijn hele wetsvoorstel namelijk nergens op slaan. Helaas doet het dat ook, want het is gebaseerd op een drogreden, en wel die van het misbruik maken van de presupposities bij een bewering. In normalemensentaal: de drogreden van het zelfverzonnen feit. Het voorstel kan dus zo van tafel. Probleem opgelost.